|
 Հայմորիտը
հայմորյան խոռոչների բորբոքային հիվանդություն է, որն արտահայտվում է
քթային ուժգին արտահոսքով և ուժեղ գլխացավերով:
Հիվանդությունը հիմնականում զարգանում է հաճախակի առաջացող, անբավարար
բուժված հարբուխների հետևանքով:
Առաջացման
գլխավոր պատճառը վարակն է: Վարակը կարող է մուտք գործել
շնչառական ուղիներ ինչպես օդակաթիլային ճանապարհով, այնպես էլ ատամների
ու բերանի խոռոչի մի շարք հիվանդությունների դեպքում: Այդ իսկ պատճառով
անհրաժեշտ է ժամանակին ու հիմնովին բուժել և օդակաթիլային վարակները, և
բերանի խոռոչի, մասնավորապես` ատամների հիվանդությունները:
Հայմորիտը
կարող է լինել սուր և քրոնիկ: Ընդ որում, քրոնիկ
հայմորիտն առաջանում է սուր հայմորիտը ոչ բավարար բուժելու արդյունքում:
Քրոնիկ հայմորիտ
Քրոնիկ
հայմորիտը բարդ ու դժվար բուժվող հիվանդություն է:
Բժիշկների համաշխարհային ասոցիացիայի տվյալներով ծանր ու դժվարությամբ
բուժման ենթարկվող հիվանդությունների շարքում քրոնիկ հայմորիտը
զբաղեցնում է հինգերորդ տեղը այնպիսի հիվանդություններից հետո,
ինչպիսիք են քաղցկեղը, ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ը, գլաուկոման և թմրամոլությունը:
Վերջին
տվյալների համաձայն հայմորիտի առավել հաճախակի հանդիպող բարդություններ
են հանդիսանում հայմորյան խոռոչների ուռուցքը, մինինգիտը և այլն:
Հայմորիտի ախտանշաններն
են.
- գլխացավը,
-
արտահայտված քթային արտադրությունը,
- ձայնի
խռպոտությունը,
-
ջերմաստիճանի բարձրացումը,
- քթի ու
հարակից խոռոչներում ծանրության զգացումը գլուխն իջեցնելու ժամանակ:
Բուժման ժամանակակից
մեթոդները
Հայմորիտի
բուժումն իրականացվում է ինչպես դեղորայքային, այնպես էլ
համակցվող բուսական միջոցներով:
Դեղորայքային բուժման հիմնական բաղադրիչներն են.
-
հակաբիոտիկները, որոնք կիրառվում են ինչպես քթային կաթիլների,
այնպես էլ խմելու և սրսկումների ձևով` նպատակ հետապնդելով վերացնել
վարակի օջախը,
-
ֆիզիոպրոցեդուրները, այդ թվում` ուլտրահզոր հաճախականության
ալիքները, որոնց կիրառման նպատակն է քթի ու հարակից խոռոչների տաքացման
արդյունքում դրանցում պարունակվող հեղուկի չորացումը,
- քթի
խոռոչի լվացումը, որն իրականացվում է հատուկ հակաբակտերիալ
միջոցներով և զուգորդվում է լորձի դուրսբերումով,
- քթի և
հարակից խոռոչների լվացումը վիրահատական միջամտությամբ:
Հայմորիտի դեմ հնարավոր է պայքարել նաև մի շարք դեղաբույսերի
օգնությամբ: Մասնավորապես, պարբերաբար իրականացնելու դեպքում շատ
օգտակար կարող են լինել հետևյալ ինհալացիաներն ու լվացումները.
-
Պրոպոլիսը եռացնել ջրում և ստացված թուրմով 10-15 րոպե տևողությամբ
ինհալացիա կատարել:
-
Մենթոլը լուծել ջրում, եռացնել ու 10-15 րոպե տևողությամբ
ինհալացիա կատարել:
-
Կարտոֆիլը եռացնել ջրում և արգանակով 10-15 րոպե ինհալացիա կատարել:
-
Կալիումի պերմանգանատով (մարգանցովկա) և յոդով լվացում: Մեկ բաժակ
եռացրած ջրում լուծել կալիումի պերմանգանատն ու յոդի կաթիլը, ստացված
հեղուկով օրական երեք անգամ քթի խոռոչի լվացում կատարել:
10 խորհուրդ հայմորիտից
խուսափելու համար
1.
Պաշտպանեք ձեզ մրսելուց ու սառելուց: Գրիպի ու շնչառական այլ
էպիդեմիաների ժամանակ անպայման օգտագործեք դիմակներ:
2.
Աշխատեք ձեր իմունիտետի բարձրացման ուղղությամբ: Հաճախակի
զբոսանքներ կատարեք, զբաղվեք սպորտով, վիտամիններ ընդունեք, երբեք մի
չարաշահեք ալկոհոլը, քանի որ այն թուլացնում է իմունիտետն ու նպաստում,
որ վարակը հեշտությամբ մուտք գործի օրգանիզմ:
3.
Հնարավորին չափ խուսափեք դեպրեսիաներից: Ապացուցված է, որ
հոգեբանական խաթարումները նպաստում են հայմորիտի սրացումների
հավանականության զգալի բարձրացմանը:
4.
Ժամանակին բուժեք սուր հայմորիտը: Հայմորիտի սրացումները երբեմն
ինքնաբերաբար անցնում են, սակայն ոչ լիարժեք բուժված սուր հայմորիտը
կարող է շատ լուրջ և ծանր բարդությունների տեղիք տալ:
5. Մի
կիրառեք հակաբիոտիկներ առանց բժշկի նշանակումների: Հակաբիոտիկները
կարող են լրջորեն վնասել աղիների ու լյարդի գործառնությանը:
6.
Խուսափեք ինքնաբուժմամբ զբաղվելուց: Բժիշկը միշտ իրազեկ է
հիվանդությունների բուժման նորագույն մեթոդներին: Մի վախեցեք և մի
խուսափեք այցելել բժշկի, եթե սրացումները ձեզ մոտ շատ հաճախակի են:
Նույնիսկ եթե նախընտրում եք բուժվել ժողովրդական մեթոդներով, միևնույն
է, բժկի խորհուրդը միշտ օգտակար և տեղին կլինի:
7.
Երբեք խնայողություններ մի արեք, եթե խոսքը վերաբերում է առողջությանը:
Եթե դեղորայք է նշանակվել, ուրեմն անհրաժեշտ է այն գնել և օգտագործել:
Միշտ հիշեք, որ առողջությունն անուշադրության մատնելու դեպքում հետո
ավելի մեծ ծախսերի առաջ եք կանգնելու, և դա միանշանակ է:
8. Մի
վախեցեք, թե կարող եք վարակել շրջապատին: Գործնականորեն ապացուցված
է, որ հայմորիտի դեպքում վարակը մի մարդուց մյուսին չի փոխանցվում:
9. Մի
տրամադրեք ձեզ հիվանդության հանդեպ: Շատ հաճախ հիվանդության հենց
սկզբից հիվանդն իրեն սկսում է տրամադրել, որ իր մոտ սրացումներ են
սկսվելու: Նման վիճակը միմիայն վնասում է հիվանդին:
10.
Փորձեք ժամանակին բուժել քրոնիկ հայմորիտը: Եթե նույնիսկ գործը
հասել է քրոնիկ հայմորիտին, ապա գոնե փորձեք խուսափել հետագա
բարդացումներից, որոնց մասին վերը խոսվեց: Թույլ մի տվեք, որ
հիվանդությունը կլանի ձեզ:
Եղեք
առողջ!
_____________________________
Հեղինակ` Վարդինե
Սահակյան |
