|
 Թե
ինչ է կոփումը, ընդհանուր գծերով գիտեն բոլորը, սակայն քչերը գիտեն, թե
ինչպես է հարկավոր այն իրականացնել և թե իսկապես որքան օգտակար է այն
մարդու օրգանիզմի և առողջության համար:
Ցրտի դեմ կոփման երկու տարի տևած
սիրողական բժշկական հետազոտությունների արդյունքները վկայում են, որ
կոփման օգտակարությունը չի սահմանափակվում մրսածությունից առաջացող
հիվանդությունների հանդեպ օրգանիզմի դիմադրողականության բարձրացմամբ:
Այն նշանակալիորեն ավելին է: Հետազոտվողների մեծ մասը կոփումից առաջ
տառապում էր տարբեր հիվանդություններով և, ըստ
հարցման արդյունքների, սկսել է կոփվել
առողջության ամրապնդման և հիվանդություններից ձերբազատման նպատակով:
Ձմեռային լողի պարապմունքների
արդյունքում նրանց գերակշիռ մասի հիվանդություններն անհետացել են կամ
զգալիորեն թուլացել: Իսկ երկու տարի անց այդ մարդիկ արդեն ոչ միայն
բողոքներ չունեին իրենց հիվանդություններից,
այլև ասում էին, որ կարող են զգալի ծանրաբեռնվածության դիմանալ և չեն
զգում իրենց տարիքը:
Հետազոտության արդյունքները նույնպես փաստում են, որ
նրանց առողջական վիճակը բարելավվել է. մրսածության արդյունքում
առաջացող հիվանդությունների հաճախականությունը կոփվողների մոտ նվազել է
5 անգամ, իսկ
1 հիվանդության դեպքում
անաշխատունակության դեպքերը` միջինում 2,8 անգամ:
Խոսելով
կոփման մասին` մարդիկ սովորաբար ի նկատի ունեն օրգանիզմի հարմարումը
ցրտին, սակայն իրականում այս գիտաբառի նշանակությունը զգալիորեն ավելի
լայն է: Կոփում նաև նշանակում է օրգանիզմի դիմադրողականության
բարձրացում բարձր ջերմաստիճանի, քամու, խոնավության և այլ արտաքին
վնասակար ազդեցությունների հանդեպ: Կոփման հիմքում ընկած է բնության
գործոնների` օդի, ջրի, արևի լույսի օգտագործումը:
Եթե
դուք իսկապես որոշել եք կոփել ձեր օրգանիզմը, ապա հիշեք հետևյալ կարևոր
կանոնները.
-
կոփման գործողությունները հարկավոր է իրականացնել ամեն օր, կարելի է`
օրական 2 անգամ,
-
ժամանակի ընթացքում հարկավոր է աստիճանաբար նվազեցնել օդի և ջրի
ջերմաստիճանը,
-
աստիճանաբար հարկավոր է ավելացնել պարապմունքների տևողությունը,
- թեթև
հիվանդությունների դեպքում կոփման գործընթացը պետք չէ դադարեցնել,
կարելի է ընդամենը թուլացնել ներգործող գործոնի ազդեցությունը
(օրինակ` ջրով կոփման դեպքում կարելի է մի քանի
աստիճանով բարձրացնել ջրի ջերմաստիճանը),
- լուրջ
հիվանդությունների դեպքում կարելի է մի քանի օրով դադարեցնել կոփման
պարապմունքները, բայց դադարը պետք է լինի
5-7 օրից ոչ ավել, իսկ եթե ինչ-ինչ պատճառներով
այն երկարաձգվում է, ուրեմն կոփումը պետք է սկսել ամենասկզբից,
-
երեխաների կոփումը պետք է ընթանա մեծերի հսկողության ներքո:
Ջրով կոփում
 Ջրային պրոցեդուրները նախընտրելի է սկսել մաշկը
թաց սրբիչով
շփելուց: Ընդ որում, նախ հարկավոր է շփել
ձեռքերը` շարժվելով մատներից դեպի ուսերը, ապա
կուրծքն ու փորը` ժամացույցի սլաքի ուղղությամբ
շրջանաձև շարժումներով: Մեջքը
շփելիս հարկավոր է շարժվել ողնաշարից դեպի անութները, իսկ ոտքերը
շփելու ժամանակ` կրունկներից դեպի վեր` ազդրերը: Յուրաքանչյուր
շարժումը կարելի է կրկնել 2-3
անգամ, ոչ ավել: Եվ ամբողջ պարապմունքը պետք է տևի ոչ
ավել, քան 5 րոպե:
Առաջին օրերի ընթացքում ջրի ջերմաստիճանը պետք է
մարմնի ջերմաստիճանին մոտ լինի, լավագույն դեպքում` 34C:
Հետագա շաբաթների ընթացքում այն աստիճանաբար կարելի է իջեցնել
2-3 աստիճանով,
իսկ ավելի ուշ ընդհուպ մինչև 26-23C, և
ավելի ցածր:
Ի դեպ, նախընտրելի է, որ կոփման պարապմունքների
ժամանակ տվյալ սենյակում օդի ջերմաստիճանը լինի մոտ
18C:
2-4 շաբաթ սիստեմատիկ շփումներից հետո
կարելի է անցնել
հաջորդ փուլին` ջրով ցողվելուն: Այս դեպքում ջուրը նախ պետք է լցնել
մարմնի ստորին հատվածի վրա, ապա շարժվել դեպի վեր: Երբ օրգանիզմն արդեն
բավարար չափով կոփված կլինի, կարելի է ջուրն ամբողջությամբ միանգամից
գլխին լցնել:
Յուրաքանչյուր նման ջրային պրոցեդուրից
հետո հարկավոր է մաշկը
չոր սրբիչով տրորել այնքան, մինչև վարդագույն երանգ ստանա:
Շատ կարևոր է, որպեսզի ցողվելուց առաջ ոտքերն ու ձեռքերը տաք լինեն:
Եթե դրանք սառն են, ապա հարկավոր է տաքացնող
նախավարժանք անել, ապա նոր սկսել կոփման
պարապմունքը:
Եթե ջրի ջերմաստիճանը ցողման ժամանակ
ճիշտ է ընտրված, ապա ջրի ազդեցությամբ մաշկը չպետք է գունատ երանգ
ստանա:
Ջրով կոփման հաջորդ փուլը սառը լոգանքն է: Այս փուլին
անցնելիս ևս ջրի ջերմաստիճանը սկզբում պետք է մոտ լինի մարմնի
ջերմաստիճանին, և առաջին պարապմունքները պետք է տևեն ոչ ավել, քան
1 րոպե: Հետագայում լոգանքի տևողությունը
կարելի է հասցնել մինչև 10-15 րոպեի:
Այսպես աստիճանաբար ջրի ջերմաստիճանն
իջեցնելով և պարապմունքի տևողությունը երկարաձգելով` պետք է հասնել
սառցե լոգանքի:
Եվ, իհարկե, ջրով կոփման վերջնական նպատակը սառույցապատ գետում կամ
ջրամբարում լողալն է: Դա կարող է իրեն թույլ տալ միայն բավարար չափով
կոփված և ցրտադիմացկուն մարդը:
Հաճախակի անգինաներից ու ֆարինգիտներից ձերբազատվելու
համար խորհուրդ է տրվում օրական 1-2 անգամ
կոկորդի ողողումներ անել` սկսելով սենյակային ջերմաստիճանի ջրից, ապա
աստիճանաբար իջեցնելով ջրի ջերմաստիճանը շաբաթական 1-2
աստիճանով` մինչև 5-7C:
Օդով կոփում
 Օդային լոգանքները օգտակար են ցանկացած
տարիքում` և նորածնի, և տարեց մարդու համար: Եթե երեխային ծնված
օրվանից փաթաթում են տաք
տակաշորերով, պահում ջերմոցային պայմաններում`
զրկելով նրա պաշտպանողական մեխանիզմներին ինքնուրույնաբար գործելու
հնարավորությունից, ապա արդյունքում այդ մեխանիզմները պարապուրդի են
մատնվում ու չեն զարգանում հարկ եղածի պես: Եվ այդ դեպքում թեթև
զեփյուռն էլ կարող է վտանգ ներկայացնել երեխայի համար, քանի որ նա
անպաշտպան է և հակված հիվանդանալու:
Ահա թե ինչու է շատ կարևոր հենց փոքր
տարիքից վարժեցնել երեխայի օդակարգավորիչ համակարգը:
Սկսել հարկավոր է ծնված օրվանից, որքան էլ որ երեխան ձեզ անօգնական ու
փոքրիկ թվա:
Օդային լոգանքներն անց են կացվում
նախապես օդափոխված սենյակներում: Լավ է, եթե օդափոխությունը կատարված
լինի միջանցիկ եղանակով:
Իսկ եթե եղանակը տաք է, թեթև միջանցիկ քամին
էլ
ոչ մի
վնաս չի տա:
Սկզբում սենյակում օդի ջերմաստիճանը պետք է լինի 20C,
այնուհետև աստիճանաբար այն կիջեցվի մինչև 15-16C:
Իսկ օդային լոգանքների տևողությունը պետք է ընթանա նախնական 4-5
րոպեից մինչև 30 րոպե:
Օդով կոփման հաջորդ փուլը սենյակից դուրս տեղափոխվելն
է: Մաքուր օդում կատարվող զբոսանքները բարերար ազդեցություն են
ունենում և օրգանիզմի առողջական վիճակի, և նյարդային համակարգի վրա:
Դրանք պետք է շարունակվեն 1
ժամից ոչ պակաս: Ինչ վերաբերում է քայլքի արագությանը,
ապա դա ընտրվում է անհատական նախասիրություններից ելնելով:
Եթե կոփող զբոսանքների ժամանակ օդի ջերմաստիճանը
5-10C և ավելի ցածր է,
ապա օրգանիզմին հարկավոր է աջակցել` կատարելով ցանկացած ֆիզիկական
վարժություններ: Շատ օգտակար են վազքը, սպորտային քայլքը, դահուկները:
Այս զբոսանքների ժամանակ հարկավոր է
հագնվել եղանակին համապատասխան: Բնականաբար, նախընտրելի է կրել
սպորտային հագուստ:
Արևով կոփում
 Մեզանից
յուրաքանչյուրն էլ իր ամենօրյա կյանքում լայնորեն կիրառում է արևի
լոգանքները, հատկապես ջրին մոտիկ հանգստանալիս:
Արևային լոգանքներ անելիս կարևորը չափի զգացողությունը
չկորցնելն է, քանի որ յուրաքանչյուր ծայրահեղություն կարող է վտանգավոր
լինել առողջության համար: Կարևոր է գլխին պանամա կրել, նախընտրելի է`
բաց գույնի: Խորհուրդ է տրվում ընտրել առավոտյան ժամերը` մոտ
09:00-12:00, և երեկոյան
18:00-ից հետո:
Նախնական փուլում արևի լոգանքները չպետք է գերազանցեն
15 րոպեն: Դա կարևոր է
հատկապես նրանց համար, ովքեր բաց մաշկ ունեն: Այս ժամանակահատվածն
աստիճանաբար 10-15
րոպեով երկարաձգելով` կարելի է հասցնել մինչև
2-3 ժամի: Սակայն յուրաքանչյուր ժամից հետո
խորհուրդ է տրվում 10-15 րոպե ընդմիջում անել:
Ի դեպ, արևային լոգանքներից 1
ժամ առաջ և հետո խորհուրդ է տրվում չուտել:
___
Կոփման վերոնշյալ մեթոդներին զուգահեռ խորհուրդ է
տրվում հաճախակի քայլել ոտաբոբիկ: Սկզբում դա կարելի է անել
սենյակում, իսկ գարնանն ու ամռանը (արդեն
կոփված մարդու համար` նաև աշնանը)` դրսում`
ասֆալտի, խոտի, ավազի վրա: Կանանց հատկապես խորհուրդ է տրվում վաղ
առավոտյան և ուշ երեկոյան ոտաբոբիկ զբոսնել ցողապատ խոտի վրայով:
Ջրով, օդով, արևի ճառագայթներով
օրգանիզմը կոփելու դեպքում մեծանում է վերջինիս դիմացկունությունը
արտաքին միջավայրի փոփոխվող գործոնների հանդեպ: Դա օգնում է խուսափել
տարբեր հիվանդություններից, իսկ ջերմակարգավորիչ համակարգի զարգացումը
նպաստում է նյարդային պրոցեսների հավասարակշռմանը:
Հիշեք, որ
կոփումը
կարող է իրապես արդյունավետ լինել միմիայն այն դեպքում, եթե այն
իրականացվում է սիստեմատիկ կերպով` ամիսներ և տարիներ շարունակ:
Գործընթացի ճիշտ իրականացման ցուցանիշը պետք է լինի ձեր լավ
ինքնազգացողությունը և եռանդը:
Կոփման ժամանակ կարևոր է միշտ վստահ
լինել իրականացվող միջոցառումների արդյունավետության վրա և չվախենալ,
որ հիվանդությունները կարող են սրվել: Ի վերջո, սա փորձված մեթոդ է
օրգանիզմի դիմադրողականությունը բարձրացնելու և առողջական վիճակը
բարելավելու հարցում:
Սկսեք այսօրվանից!
Ամենայն բարիք բոլորիդ!
_____________________________
Հեղինակ`
Անի
Ստեփանյան |
