|
ԿԱՐՏՈՖԻԼ: ՈՉ ՄԻԱՅՆ
ՀԱՄԵՂ, ԱՅԼ ՆԱԵՎ ՕԳՏԱԿԱՐ |
|
 Արդեն
շատ վաղուց կարտոֆիլը մեր բոլորիս սննդակարգի անբաժան ու սիրելի մասն է
կազմում: Բայց գիտեք արդյոք, որ բացի համային հատկություններից, այն
նաև բազմաթիվ այլ օգտակար հատկություններ ունի?
Կարտոֆիլի
կշռի մոտ 20-25%-ը կազմում են ածխաջրերը
(կարտոֆիլային կրախմալը), մոտ
2%-ը` սպիտակուցները, 0,3%-ը`
ճարպերը: Այն հարուստ է կալիումով, ֆոսֆորով, պարունակում է
բավականաչափ մագնիում, կալցիում և երկաթ: Կարտոֆիլի բաղադրության մեջ
հայտնաբերվել են նաև մի շարք վիտամիններ` C, B, B2,
B6, B PP, D, K, E, ֆոլիաթթու,
կարոտին և տարբեր օրգանական թթուներ:
Կալիումի
շնորհիվ կարտոֆիլը նպաստում է օրգանիզմից հեղուկի և կերակրի աղի
արտամղմանը, ինչը զգալիորեն նպաստում է նյութափոխանակության
բարելավմանը: Կալիումով հատկապես հարուստ է կեղևով շոգեխաշած կարտոֆիլը:
Եփելու այս տարբերակը թույլ է տալիս լավագույն ձևով պահպանել կարտոֆիլի
(և ոչ միայն)
օգտակարությունը: Շատ դեպքերում շոգեխաշած կարտոֆիլը բժիշկների կողմից
ցուցվում է նրանց, ովքեր ունեն հիպերտոնիա, աթերոսկլերոզ, սրտային
անբավարարություն:
Միևնույն
ժամանակ, կարտոֆիլը շատ կարևոր դեր է խաղում բարձր թթվայնությամբ
ուղեկցվող գաստրիտի, ստամոքսի և տասներկումատնյա աղիքի խոցային
հիվանդությունների դեմ պայքարում: Նրանում եղած կրախմալը ծածկող,
հակաբորբոքային ազդեցություն է ունենում այս հիվանդությունների դեպքում:
Շոգեխաշած կարտոֆիլը հակացուցված չէ նույնիսկ ծանր թունավորումների
դեպքում:
Չնայած այս
ամենին` կարտոֆիլի չափից ավելի օգտագործումը ցանկալի չէ, քանի որ
նրանում եղած կրախմալը մաքուր վիճակում չի յուրացվում մեր օրգանիզմի
կողմից: Բացի այդ, կարտոֆիլը 2-3 անգամ ավելի
կալորիական է, քան մյուս բանջարեղենային կուլտուրաները, քանի որ մեծ
քանակությամբ ածխաջրեր է պարունակում: Հենց դա է պատճառը, որ գիրության
հակում ունեցողները փորձում են սահմանափակել կարտոֆիլի օգտագործումն
իրենց սննդակարգում: Ցանկացած դեպքում, դիետոլոգները խորհուրդ են տալիս
շաբաթական 3-4 անգամից ավել կարտոֆիլ
չօգտագործել: Բոլորս էլ գիտենք, որ չափն անցնելը ցանկացած պարագայում
վատ է:
Կոնկրետ
կիրառությունները
Սրտի գործառնության խաթարումների դեպքում
օրական 3 անգամ քաղցած վիճակում (այդ
թվում` ճաշից և ընթրիքից առաջ) խմեք 100-ական
գրամ կարտոֆիլի հյութ: Շարունակեք 3 շաբաթ,
հետո 1 շաբաթյա ընդմիջում արեք, և կարող եք
կուրսը կրկնել:
Ստամոքս-աղիքային համակարգի խանգարումների
(բարձր թթվայնությամբ գաստրիտ,
խոց, փորկապություն)
դեպքում ամեն առավոտ քաղցած վիճակում խմեք
1 բաժակ հում կարտոֆիլի հյութ: Խմելուց հետո
կարևոր է կես ժամ պառկել, իսկ նախաճաշել կարելի է հյութը խմելուց
1 ժամ հետո: Շարունակեք
10 օր, ապա տասնօրյա
ընդմիջում կատարեք, և անհրաժեշտության դեպքում կարող եք կուրսը կրկնել:
Ստամոքսի և տասներկումատնյա աղիքի խոցի դեպքում
հարկավոր է կարտոֆիլը կեղևից մաքրել, առանց աղի ավելացման եփել
էմալապատ կաթսայում, եփուկը քամել և խմել օրական 3
անգամ` 1/2-1 բաժակ չափաբաժնով:
Կարտոֆիլը կիրառվում է նաև շնչառական ուղիների
բուժման ժամանակ: Կատարի, բրոնխիտի դեպքում հարկավոր է կեղևով
շոգեխաշած կարտոֆիլը տրորել, ավելացնել 1
ճաշի գդալ բուսական յուղ,
2-3 կաթիլ յոդ: Զանգվածը լավ
խառնել, լցնել թանզիվե կտորի վրա և փռել կրծքավանդակի ու կոկորդի վրա:
Որպեսզի կոմպրեսը չշարժվի, այն կարելի է կապել տաք կտորով: Թողնել ողջ
գիշերվա ընթացքում:
Քրոնիկ հազի դեպքում վերցնել
4-5 կարտոֆիլ, կեղևով
շոգեխաշել, սակայն հետևել, որպեսզի դրանք չփխրվեն: Կրծքավանդակին և
մեջքին մի քանի շերտ թուղթ փռել և վրան շարել շերտերով կտրատած
կարտոֆիլը: Կոմպրեսը փաթաթել տաք կտորով: Երբ կարտոֆիլը հովանա, թղթերը
կարելի է հանել: Կոմպրեսը թողնել ողջ գիշերվա ընթացքում:
Շնչուղիների հիվանդությունների,
մրսածության դեպքում կարտոֆիլը կեղևով եփել, ջուրը քամել, գլուխը
ծածկել թանզիվե կտորով, թեքվել դեպի կաթսան և ներշնչել կարտոֆիլի
գոլորշին:
Թութքի դեպքում օգնում են կարտոֆիլից
պատրաստված մոմիկները: Հում կարտոֆիլի միջուկից դանակով մատի
հաստությամբ մի մաս առանձնացրեք, մի ծայրը թողեք բութ, մյուսը փոքր-ինչ
տաշեք այնպես, որ մոմիկի ձև ստանա: Քնելուց առաջ մոմիկը մտցրեք
հետանցքի մեջ և թողեք ողջ գիշերվա ընթացքում: Առավոտյան այն
հեշտությամբ դուրս կգա թեթև սեղմոցի դեպքում: Խիստ չորություն զգալու
դեպքում կարտոֆիլը կարելի է թաթախել մեղրի մեջ:
Կարտոֆիլն օգնում է նաև հիպերտոնիայի
ժամանակ:
Հարկավոր է մաքրել 4-5
կարտոֆիլ, մաքրած կեղևը լավ լվանալ, վրան լցնել 1/2
լիտր ջուր, եռացնել 15 րոպե, ապա քամել:
Ստացված թուրմը պետք է խմել 1 բաժակ
չափաբաժնով` ուտելուց 30 րոպե առաջ:
Այս դեպքում շատ օգտակար է
նաև կեղևով շոգեխաշած կարտոֆիլը:
Ընդ որում, այն հենց կեղևի հետ միասին էլ հարկավոր է ուտել:
Օսթեոխոնդրոզի դեպքում ցավազրկող ազդեցություն է ունենում հում
կարտոֆիլի քերուկով և մեղրով պատրաստված կոմպրեսը: Այն հարկավոր է
պահել հիվանդ տեղի վրա ոչ պակաս, քան 1 ժամ:
 Գորտնուկների վերացման համար
վերցրեք միջին մեծության մի կարտոֆիլ, մեջտեղից կիսեք և հատույթի
մակերեսով տրորեք գորտնուկները:
Փտող վերքերի լավացումն արագացնելու համար հում
կարտոֆիլն անցկացրեք մանր քերիչով, լցրեք վերքի վրա և փաթաթեք:
Վիրակապն ամեն 3 ժամը մեկ հարկավոր է փոխել:
Ձեռքերի և ոտքերի այտուցվածության դեպքում հում
կարտոֆիլը կեղևից մաքրեք, անցկացրեք քերիչով, փռեք այտուցված մասերի
վրա և փաթաթեք բամբակյա կտորով կամ խավոտ սրբիչով: Կոմպրեսը թողեք
15-20 րոպե:
Անեմիայի դեպքում շատ օգտակար է կարտոֆիլի թարմ
հյութը: Այն հարկավոր է խմել 1/2-ական
բաժակ օրվա մեջ 2-3 անգամ` ուտելուց
30 րոպե առաջ: Բուժման կուրսը
տևում է 2-3 շաբաթ: Ի
դեպ, այս դեպքում հարկավոր է գործածել կարմիր կարտոֆիլ:
Կարտոֆիլի հյութը բարերար ազդեցություն է ունենում նաև
սիստեմատիկ գլխացավերի դեպքում: Խմելու չափաբաժինն այս դեպքում
1/4 բաժակ է:
Մետեորիզմի դեպքում օրական
4 անգամ քաղցած վիճակում`
ուտելուց 20 րոպե առաջ, հարկավոր է խմել
1/2-3/4 բաժակ կարտոֆիլի թարմ հյութ:
Կարտոֆիլի
թարմ հյութն օգնում է նաև այրոցի, սրտխառնոցի, փսխման, քրոնիկ
գլխացավերի դեպքում: Այն հարկավոր է խմել 1/2
բաժակ չափաբաժնով օրվա մեջ 2-3
անգամ, ընդ որում` առաջին բաժինը պետք է խմել
առավոտյան լրիվ քաղցած վիճակում, երկրորդը` ճաշից
30 րոպե առաջ, երրորդը`
քնելուց 1 ժամ առաջ:
Երկշաբաթյա բուժումից հետո հարկ է 6
օր ընդմիջում անել, ապա կուրսը կարելի է կրկնել`
սակայն արդեն գործածելով ոչ թե 1/2,
այլ 1/4 բաժակ հյութ:
Նյութափոխանակության բարելավման համար հարկավոր է օրական
3 անգամ դանակի ծայրով ընդունել կարտոֆիլի
ծաղիկների ծաղկափոշին:
Օգնում է նաև հում կարտոֆիլի հյութը: Հատկապես գազարի և/կամ նեխուրի
հյութերի հետ խառնելու դեպքում այն հեշտությամբ դուրս է մղում
օրգանիզմից կուտակված շլակը:
Քաղցկեղի դեպքում վերցրեք կարտոֆիլի ծաղիկներից 1
ճաշի գդալ, վրան 1/2 լիտր եռացրած ջուր
լցրեք, թրմեք 1 ժամ, ապա խմեք
օրական 3 անգամ
ուտելուց 30 րոպե առաջ`
1/2 բաժակ չափաբաժնով:
Կարտոֆիլն օգնում է նաև բարելավել տեսողությունը: Ծաղկման ժամանակ
հավաքեք կարտոֆիլի ծաղիկները (սպիտակ կամ
մանուշակագույն), ստվերում չորացրեք: Թեյի
գդալի մեջ լցրեք մաքուր եռացրած ջուր, մեջն ընկղմեք 1
չորացրած ծաղիկ և գդալը կրակի վրա պահեք
այնքան, մինչև պղպջակներ առաջանան (եռացնել
պետք չէ): Հենց որ
նկատեք առաջին պղպջակները, գդալը կրակից հեռացրեք, թողեք, որ
պարունակությունը գոլանա, ապա ներքաշեք կաթոցիչի
(пипетка)
մեջ և կաթեցրեք յուրաքանչյուր աչքի մեջ 2 (ոչ
ավել) կաթիլ: Սկզբում
փոքր-ինչ մրմռացնում է, բայց հարկավոր է համբերել: Օրվա ընթացքում
հնարավոր է արցունքաթափություն: Արցունքներն անհրաժեշտ է մաքրել մաքուր
թաշկինակով: Բուժման կուրսը տևում է 2
շաբաթից մինչև 2
ամիս` ըստ անհրաժեշտության: Ի դեպ, պրոցեդուրը լավ է
կատարել առավոտյան, երեկոյան ցանկալի չէ: Նման բուժման արդյունքում
1 ամիս անց
տեսողությունը 3
բացասականից կարող է բարձրանալ մինչև 1:
Օգտակար խորհուրդներ
Կարտոֆիլի հյութը պետք է անպայման թարմ լինի:
Այն պետք է խմել պատրաստելուց հետո 2-4
րոպեի ընթացքում:
Զգույշ եղեք կանաչած և ծլած
կարտոֆիլների հետ: Դրանք պարունակում են վնասակար նյութ, որը
կոչվում է սոլանին: Նման կարտոֆիլը մաքրելիս հարկավոր է կեղևի հետ
միասին հեռացնել նաև միջուկի մի որոշ մասը: Իսկ կանաչած հատվածներն ու
ծլած մասերում գոյացած աչքերը անպայման հարկավոր է լրիվ մաքրել:
Կարտոֆիլը նախընտրելի է շոգեխաշել, այլ ոչ թե եփել
ջրում: Այս դեպքում այն ավելի լավ է պահպանում իր օգտակար
հատկությունները: Մասնավորապես, C
վիտամինի քանակը շոգեխաշած կարտոֆիլի մեջ կրկնակի
ավելի է, քան ջրում եփած կարտոֆիլի մեջ: Հատկապես լավ է պահպանվում
C վիտամինը, երբ
կարտոֆիլը եփվում է կեղևով:
Մաքրած կարտոֆիլը երբեք չի կարելի թողնել ջրում:
Գրեթե բոլոր վիտամինները, որոնք առկա են կարտոֆիլի մեջ, ջրում լուծվող
են, այնպես որ 15 րոպեն
բավական է, որպեսզի ջուրը «խլի» պտղի օգտակար հատկությունների մեծ
մասը: Մաքրած կարտոֆիլն անհրաժեշտ է անմիջապես օգտագործել:
____________________________
Հեղինակ` Անի Ստեփանյան |
