|
ՔԱՂՑԿԵՂԻՑ ԿՓՐԿԻ
ԾԱՂԿԱԿԱՂԱՄԲԸ |
|
 Ծաղկակաղամբի հայրենիքը համարվում է Կիպրոսը, այդ իսկ պատճառով
այն երբեմն անվանվում է նաև կիպրոսյան կաղամբ:
Այս
բանջարեղենային տեսակն արդեն շուրջ 2500 տարեկան է: Այն աճեցնում էին
դեռևս հին Եգիպտոսում եվ Պարսկաստանում: Հետագայում այն բերվել է
Իտալիա, որտեղից էլ 16-րդ դարում տարածվել է ողջ Եվրոպայով:
Օգտակար հատկանիշները
Իր
ժամանակին Մարկ Տվենն ասել է. «Ծաղկակաղամբը ոչ այլ ինչ է, եթե ոչ
սովորական կաղամբ` բարձրագույն կրթությամբ»:
Այն
գնահատվում է իր համային, դիետիկ եվ օգտակար հատկությունների համար:
Ընդ որում, բոլոր առումներով էլ այն գերազանցում է կաղամբի մյուս
տեսակներին: Ծաղկակաղամբը, որպես օրինակ, պարունակում է 1,5 անգամ
ավելի շատ սպիտակուցներ և 2-3 անգամ ավելի շատ ասկորբինաթթու, քան
սովորական կաղամբը: Բացի այդ, այն ավելի քան հարուստ է C, B1, B6, B2,
PP, A և այլ վիտամիններով: Նրա գլխիկներում առկա են այնպիսի օգտակար
հանքանյութեր, ինչպիսիք են կալիումը, կալցիումը, նատրիումը, ֆոսֆորը,
երկաթը, մագնիումը: Ծաղկակաղամբը հարուստ է նաեվ պեկտիններով, խնձորի
եվ կիտրոնի թթուներով եվ այլն:
Ծաղկակաղամբի բաղադրության մեջ մտնում են հանքային աղեր, սպիտակուցներ,
ածխաջրեր: Ընդ որում, ծաղկակաղամբի սպիտակուցները հարուստ են շատ
արժեքավոր ամինաթթուներով (արգինինով, լիզինով): Այն պարունակում է քիչ
քանակությամբ ցելյուլոզա, որը շնորհիվ իր նուրբ կառուցվածքի բավականին
հեշտ է մարսվում օրգանիզմի կողմից: Ընդհանրապես, ծաղկակաղամբում առկա
ազոտային նյութերի մեծ մասն իրենցից ներկայացնում են հեշտ յուրացվող
սպիտակուցային միացություններ, որոնք նպաստում են, որպեսզի
ծաղկակաղամբը կաղամբի բոլոր մյուս տեսակների համեմատությամբ առավել
հեշտ յուրացվի մեր օրգանիզմի կողմից:
Արդյունքում, ծաղկակաղամբը.
-
բարելավում է իմունիտետը,
-
նպաստում է մարսողությանը,
- օգնում
է մաշկի, մազերի, եղունգների ռեգեներացիային:
Սննդակարգում ծաղկակաղամբի պարբերաբար գործածումը օգնում է կանխարգելել
քաղցկեղը (հատկապես` հաստ աղիքի): Օրգանիզմից ժամանակին դուրս չմղված
թունային միացությունները վնասում են բջիջները, որի հետեվանքով
առաջանում են ուռուցքային գոյացություններ: Իսկ ծաղկակաղամբի
բաղադրության մեջ առկա էնզիմները բազմաթիվ վիտամինների եվ
հանքանյութերի հետ միասին նպաստում են օրգանիզմից տոքսինների դուրս
մղմանը` այդպիսով ապահովելով ծաղկակաղամբի հակաքաղցկեղային
հատկությունը:
Ծաղկակաղամբը հիանալի տարր է մանկական սննդակարգի համար:
Ծաղկակաղամբի հյութը խորհուրդ է տրվում գաստրիտի, շաքարախտի, բրոնխիտի,
երիկամային հիվանդությունների, փայծախի հիվանդությունների դեպքում:
Այս
ամենին գումարած, ծաղկակաղամբը շատ ցածր կալորիականություն ունի (ընդամենը
21 կկալ), սակայն միեվնույն ժամանակ շատ հագեցնող է, հետեվաբար այն
կարելի է ուտել` առանց վախենալու ավելորդ կիլոգրամներից:
Զարմանալի դիտարկում
Ծաղկակաղամբն այն բնական օբյեկտներից մեկն է, որոնք թույլ են տալիս
մեկնաբանել ֆրակտալների հասկացությունը:
Այն
մաթեմատիկա է ներմուծվել 70-ական թբականներին ֆրանսիացի գիտնական
Բենուա Մանդելբորի կողմից: Ֆրակտալի բնութագրիչը նրա ինքնանմանությունն
է, երբ օբյեկտի մասը հանդիսանում է ամբողջի փոքրացված կրկնօրինակը:
Ճիշտ
այդպես, ծաղկակաղամբի յուրաքանչյուր փոքր գլխիկը նույնությամբ կրկնում
է նրա ամբողջական տեսքը:
Ֆրակտալները գործածվում են շատ տարբեր ոլորտներում, ինչպիսիք են
բժշկությունը, հիդրոլոգիան, ֆինանսները և այլն:
Ծաղկակաղամբի նոր
տեսակը
 Բոլորովին
վերջերս բրիտանացի սելեկցիոներները դուրս են բերել ծաղկակաղամբի մի նոր
տեսակ. փաստորեն, այս բանջարեղենը դարձել է իրապես բազմագույն`
նարնջագույն, մանուշակագույն և կանաչ: Ընդ որում, բույսի օգտակար
հատկություններն այս նոր տեսակում բոլորովին էլ ավելի քիչ չեն,
նույնիսկ` ավելի շատ են:
Տեսակը
ստացել է Ծիածանագույն ծաղկակաղամբ (rainbow cauliflowers) անվանումը:
Արտադրող
ընկերության ներկայացուցիչ Էնդրյու Քոքերը բացատրել է, որ նոր
ծաղկակաղամբը ստացվել է ոչ թե գենային ինժեներիայի արդյունքում, այլ
ավանդական սելեկցիոնային բազմացման ճանապարհով:
Այսպես,
նոր նարնջագույն ծաղկակաղամբը պարունակում է 25 անգամ ավելի շատ
բետա-կարոտին, քան սովորականը, իսկ մանուշակագույնը անտոցիաններով
հարուստ լինելու շնորհիվ նպաստում է սիրտ-անոթային համակարգի
ամրապնդմանը:
Իր վառ
գույնը սննդամթերքը պահպանում է նույնիսկ ջերմամշակումից հետո: Սա
նշանակում է, որ արդեն պատրաստված ծաղկակաղամբը ոչ միայն օգտակար
ուտելիք է, այլև կարող է հիանալի զարդարանք լինել ձեր սեղանի համար:
Ի դեպ, սա
առաջին դեպքը չէ, որ սելեկցիոներներին հաջողվում է փոխել բանջարեղենի
գույնը: Օրինակ, քչերին է թերևս հայտնի, որ մինչև 17-րդ դարը
Եվրոպայում ուտում էին առավելապես սպիտակ, դեղին և մանուշակագույն
գազար: Իսկ նարնջագույն պիգմենտը բանջարեղենին առաջին անգամ հաղորդվել
է դանիացի մասնագետների կողմից` ի պատիվ հոլանդական թագավորական
ընտանիքի ինչ-որ տոնախմբության:
Ինչպես ճիշտ պատրաստել
ծաղկակաղամբը
Ծաղկակաղամբը հարկավոր է եփել ոչ ավել, քան 3-4 րոպե, ընդ որում`
էմալապատ կաթսայի մեջ և շատ քիչ ջրով կամ, ավելի լավ է, գոլորշիով:
Միայն այս դեպքում է հնարավոր առավելագույնս պահպանել մթերքի
օգտակարությունը: Եփելուց հետո ծաղկակաղամբի արգանակը կարելի է
օգտագործել ապուրներ եփելու համար:
Որպեսզի
ծաղկակաղամբը եփելուց հետո պահպանի իր գեղեցիկ արտաքին տեսքը, այն
հարկավոր է նախապես դնել սառը ջրի մեջ` ավելացնելով մի փոքր կիտրոնի
հյութ կամ քացախ, ապա եփել բաց կափարիչով կաթսայում բավականաչափ ուժեղ
կրակով:
Համարվում
է, որ շոգեխաշելուց առաջ ծաղկակաղամբը մի քանի րոպե կաթի մեջ թողնելու
դեպքում այն կստացվի առավել համեղ և փափուկ: Որոշ խոհարարներ էլ եփելու
ընթացքում ծաղկակաղամբին մի գդալ մայոնեզ են ավելացնում կամ տապակում
են ալյուրով` ծաղկակաղամբի համային որակները կրկնապատկելու համար:
_________________________
Հեղինակ` Անի Ստեփանյան |
